Jaakko Viitalahde

Συνέντευξη με τον Jaakko Viitalähde

Κατά τη γνώμη σου, πως στέκεται το λογισμικό για mastering απέναντι στις hardware υλοποιήσεις σήμερα;

Δεν πιστεύω ότι είναι κάτι κρίσιμο. Το σημαντικό είναι να διαλέξεις το σωστό εργαλείο για τη σωστή δουλειά. Υπάρχουν καταπληκτικά δωρεάν plug ins που χρησιμοποιώ καμιά φορά μιας και δεν έχω βρει τίποτα που να λειτουργεί καλύτερα και υπάρχουν και harware μηχανήματα που έφτιαξα μόνος μου και δίνουν το καλύτερο αποτέλεσμα σε σύγκριση με οτιδήποτε άλλο έχω δοκιμάσει, software ή hardware. Παρόλα αυτά, δεν έχω ακούσει κανέναν software compressor που να μου άρεσε στα αλήθεια. Κάποια ψηφιακά eqs πάντως είναι καλά.

 Πολλοί λένε ότι μπορείς να είσαι τόσο καλός όσο σε αφήνουν να είσαι τα ηχεία σου. Τι πιστεύεις εσύ για αυτό το θέμα;

Απολύτως! Αν δε μπορείς να ακούσεις τι κάνεις, τα αποτελέσματα θα είναι τελείως απροσδόκητα. Το να έχεις καλά ηχεία κάνουν τη δουλειά τόσο εύκολη όταν μπορείς στα αλήθεια να ακούς τι γίνεται αντί να μαντεύεις. Η ακουστική των χώρων και τα ηχεία είναι τα πιο σημαντικά πράγματα. Αν επενδύσεις σε καλά ηχεία θα δεις τον εαυτό σου να κάνει πολύ λιγότερες επεξεργασίες και παρόλα αυτά να έχει καλύτερο αποτέλεσμα.

Οι μουσικοί γενικώς πιστεύουν ότι οι υψηλές τιμές στο mastering σημαίνουν και καλύτερο αποτέλεσμα. Παρόλα αυτά, έχουμε όλοι ακούσει καταπληκτικές mastering δουλειές από μικρά studios με ανταγωνιστικές τιμές. Ποιά είναι η συμβουλή σου σε ένα μουσικό που ψάχνει την αγορά για την πρώτη του mastering δουλειά;
Η τιμή δε μπορεί να πει απολύτως τίποτα, μόνο η φήμη. Αν ψάχνεις για έναν mastering engineer, πρέπει πρώτα να ελέγξεις τα credits σε δίσκους που σου αρέσουν – ίσως βρεις εκεί μερικά ονόματα για να ψάξεις. Οι περισσότεροι mastering engineers θα σου δώσουν ένα μικρό δείγμα της δουλειάς τους πάνω στο δικό σου υλικό. Δεν υπάρχει λόγος να πληρώσεις στα τυφλά την υπηρεσία. Πολλοί επίσης έχουν ειδικές δυνατότητες σε συγκεκριμένα είδη μουσικής, κάτι που είναι OK. Όλα εξαρτώνται από το να βρεις τον σωστό engineer για τη δουλειά. Μια συμβουλή όμως: υπάρχουν πολλά πάρα πολύ φτηνά μέρη που προσφέρουν on-line mastering. Κάποια είναι καλά, κάποια όχι και κάποια είναι στην πραγματικότητα απατεώνες που κλέβουν φωτογραφίες από άλλα studios και τις βάζουν στις σελίδες τους. Συστήνω τη μελέτη του σχετικού άρθρου του John Scrip (Massive Mastering): http://www.studioreviews.com/mastering-scams.htm

Πιστεύεις ότι η λαμπάτη τεχνολογία και η ορολογία γίνονται αντικείμενο εκμετάλλευσης από το marketing σήμερα;

Ναι. Το ότι έχει μια λάμπα μέσα του, δεν το κάνει αυτομάτως και καλύτερο. Και αυτό που είναι ακόμα χειρότερο είναι ότι πολλά μηχανήματα χρησιμοποιούν τη λάμπα μόνο σαν THD generator. Οι λάμπες μπορούν να είναι εξαιρετικά διαυγείς αν χρησιμοποιηθούν σωστά.

Ποιά είναι η συμβουλή σου σε ένα home studio χρήστη που ετοιμάζεται να στείλει το δίσκο του για mastering;

Καταρχήν, να μην χρησιμοποιήσει καθόλου limiting ή clipping στο the master buss. Η συμπίεση είναι ΟΚ αν ακούγεται καλά και υπάρχει για τον ήχο και όχι για την ένταση. Δε θα χρησιμοποιούσα καθόλου multi-band compressors στο master –  αν νιώθεις την ανάγκη να το κάνεις, κάτι έχει πάει στραβά στη μίξη. Στον κόσμο των 24-bit, δεν υπάρχει λόγος να έχεις τα peaks κοντά στα 0dBFS. Πρέπει να μιξάρεις ώστε τα peaks να βρίσκονται γύρω στα -6 με -8dBFS και δεν χάνεις καθόλου ανάλυση. Πάντα πρέπει να κάνεις bounce τις μίξεις σε format υψηλής ανάλυσης (24bit/44k1) και να μην ξεχνάς να κάνεις dither. Να αφήνεις τις πιθανές αλλαγές στο sample rate στον mastering engineer, κάνοντας bounce στο ίδιο sample rate που έγινε η μίξη. Επίσης, να αφήνεις αρκετό υλικό για τις κορυφές και τις ουρές. Θόρυβος από το δωμάτιο, θόρυβος από τους ενισχυτές, όλα είναι χρήσιμα. Τον τελευταίο καιρό έχω κάνει δίσκους με πολύ λίγο κενό μεταξύ των κομματιών.

Ακολουθείς διαφορετική προσέγγιση στο mastering όταν το υλικό θα κυκλοφορήσει μόνο σε ψηφιακό format (mp3 κ.τ.λ.);

Μερικές φορές, ναι. Έχω κάνει διαφημιστικά σε μορφή streaming MP3 όπου έκανα το κομμάτι λίγο πιο λαμπερό και δυνατό από ότι θα το έκανα συνήθως μιας και κατά πάσα πιθανότητα παίζεται μέσα από ηχεία και ακουστικά υπολογιστή. Αλλά οι διαφορές είναι μικρές.
Έχουν θέση τα ακουστικά στα καθημερινά mastering sessions σου;

Όχι. Επιμένω στο να χρησιμοποιώ ένα ζεύγος ηχείων που ξέρω πάρα πολύ καλά. Αφήνω τους πελάτες να ακούν με ακουστικά μερικές φορές αν θέλουν – και κάποιοι φέρνουν και τα δικά τους MP3 players για να τσεκάρουν τα πρώτα κομμάτια σε δικό τους εξοπλισμό.

Πολλοί χρησιμοποιούν high pass filters στις μίξεις τους. Θα τους συμβούλευες να αφήνουν αυτού του είδους το filtering για τον mastering engineer;
Πρέπει απλώς να μιξάρεις τις χαμηλές ώστε να είναι ισορροπημένες και ωραίες (λίγο παραπάνω είναι συνήθως καλύτερα από το να λείπει) και δε θα χρειάζονται καθόλου high pass filters. Χρησιμοποιώ HPF’s ίσως στο 5% της δουλειάς μου στο mastering.

Τι πιστεύεις για το normalizing σαν εργαλείο;

Είναι άχρηστη και εντελώς αχρείαστη επεξεργασία αριθμών που μπορεί μετά να οδηγήσει σε παραμόρφωση σε σχέση με το αρχικό ηχητικό υλικό. Δεν υπάρχει λόγος να γίνεται normalize, μιας και η ένταση του ήχου θα αλλάξει έτσι κι αλλιώς μετά.

Τι θα πρέπει να περιμένει κανείς από ένα mastering session;

Ελπίζω χαρά και ενθουσιασμό όταν ο πελάτης ακούσει το δίσκο του/της για πρώτη φορά! Πολλοί άνθρωποι ξαφνιάζονται εδώ όταν ακούν τα πράγματα να ανοίγουν με ένα τρόπο που δεν φαντάζονταν ποτέ. Η απόσταση μεταξύ των κομματιών είναι επίσης κάτι το δημιουργικό – βλέπω πολλά χαμόγελα όταν τα κομμάτια αρχίζουν να ρέουν από το ένα στο άλλο σα να ήταν παιγμένα έτσι. Ένα mastering session πρέπει να είναι μια συλλογική εμπειρία όπου ο καθένας βάζει τις ιδέες του για να δημιουργηθεί μια νέα, φρέσκια σούπα.
Ποιά είναι η γνώμη σου για το mastering που γίνεται με stems αντί για τη stereo μίξη;

Αν η μίξη είναι ΟΚ, δεν χρειάζονται stems. Πιστεύω ότι τα stems το μόνο που κάνουν είναι να τραβάνε την προσοχή μου μακριά από τη δική μου δουλειά. Δε μου αρέσουν τα stems, αλλά έχω δουλέψει και ενθαρρύνω τους πελάτες να φέρουν και stems αν είναι αβέβαιοι για τις μίξεις τους. Ένα ξεχωριστό κανάλι φωνής ή μπάσου βοηθάει μερικές φορές.
Ποιό είναι το αγαπημένο σου eq για mastering;

Το παραμετρικό που έφτιαξα μόνος μου – πολύ καθαρό αλλά καθόλου βαρετό. Ένα εργαλείο χωρίς το οποίο δε θα μπορούσα να ζήσω.

Κάποιο αγαπημένο βιβλίο σχετικά με audio editing, recording και mastering;

To «Audio Cyclopedia» του Howard M. Tremaine. Το δικό μου είναι του 1974.

Υπάρχει κάποιος συγκεκριμένος καλλιτέχνης για τον οποίο θα ήθελες να κάνεις mastering;
Τι θα έλεγες για τον Armando Gallop; Κρίμα που πέθανε το 1996.

Κάποιο μήνυμα που θα ήθελες να στείλεις στους αναγνώστες.

Μόνο ένα. Πολλά studios προσφέρουν και mastering εκτός από τη συνηθισμένη ηχογράφηση και μίξη. Μπορεί να είναι OK, αλλά αν γίνεται mastering στο δίσκο από τον ίδιο ηχολήπτη που έκανε τη μίξη και στα ίδια ηχεία που έγινε η μίξη, ο ένας και μοναδικός λόγος ύπαρξης του mastering καταργείται. To mastering υπάρχει για τον τελευταίο έλεγχο πριν την κοπή και επομένως είναι σημαντικό να το κάνει κάποιος που δεν έχει σχέση με το υλικό και που δεν είναι συνηθισμένος σε πιθανές ηχητικές ανωμαλίες που μπορεί να έχει το υλικό. Το mastering είναι έλεγχος ποιότητας.

Jaakko Viitalähde
http://www.virtalahde.com


Για το analogorama.com

Advertisement

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s