Κατοχύρωση πνευματικών δικαιωμάτων

Όταν γράφουμε ένα κομμάτι, ένα στίχο, μια μελωδία, έχουμε δικαιώματα πάνω σε αυτό το έργο όταν πάρει μια δεδομένη μορφή. Όταν δηλαδή ηχογραφηθεί (ανεξαρτήτως ποιότητας εγγραφής) ή όταν καταγραφεί με οποιοδήποτε μέσο ή φορέα ήχου. Δεν έχει σημασία αν στη συνέχεια κυκλοφορούμε την ηχογράφηση στο εμπόριο. Από τη στιγμή που το έργο παίρνει σάρκα και οστά και καταγράφεται σαφώς κάπου, είναι δεδομένα και τα πνευματικά δικαιώματά μας σε αυτό.

Δικαιώματα προκύπτουν και όταν παρουσιάζουμε το έργο στο κοινό – ανεξάρτητα αν το κάνουμε σε ένα στάδιο, στον κήπο του σπιτιού μας, στην ιστοσελίδα του συγκροτήματος.

Το πνευματικό δικαίωμα του δημιουργού λοιπόν προκύπτει αυτομάτως, στo home studio, στο απλό δημοσιογραφικό κασσετοφωνάκι στην πρόβα, στην πρόχειρη demo ηχογράφηση, στη συναυλία. Δεν απαιτούνται τυπικές διαδικασίες, επικυρώσεις, μάρτυρες, βεβαιώσεις. Δεν χρειάζεται κανένα απολύτως έγγραφο για να βεβαιώσει την καταγραφή.

Είναι δεδομένο λοιπόν το δικαίωμα. Το άγχος των μουσικών όμως είναι πως το προστατεύουν. Τα τραγούδια δεν κινδυνεύουν από κανένα δράκο που θα τα φάει – από τη στιγμή που φεύγουν από τα χέρια του μουσικού, ανήκουν κατά μια έννοια σε όλους όσους τα ακούνε και τα αναπαράγουν.

Ο μόνος κίνδυνος που υπάρχει είναι εντός της μουσικής βιοτεχνίας, της τεμπέλας και νωθρής αυτής μηχανής που αποτελείται κυρίως από κυφήνες. Οι κυφήνες αυτοί προτιμούν να κλέβουν από άλλους, παρά να κάτσουν πίσω από ένα πιάνο δυο ώρες να γράψουν κάτι δικό τους. Δεν αρκούνται να δανειστούν, όπως κάνουν όλοι οι μουσικοί σε όλο τον πλανήτη.

Υπάρχουν τρόποι να κατοχυρώσει ένας δημιουργός τα πνευματικά του δικαιώματα, για να του φύγει το άγχος ότι κάποιος θα σηκωθεί ένα ωραίο πρωί και θα αντιγράψει νότα προς νότα το δικό του κομμάτι.

Μπορεί:

– Να πάει σε ένα συμβολαιογράφο και να συντάξει ένα έγγραφο που θα συνοδεύει ένα φορέα ήχου και που θα καταγράφει σαφώς τα κομμάτια, τους χρόνους, τους συμμετέχοντες και άλλους δικαιούχους, την ημερομηνία, τους μάρτυρες. Η λύση αυτή έχει σαν κόστος αυτό του συμβολαιογράφου. Ό,τι καταγράφεται, παραμένει στο αρχείο του συμβολαιογραφείου για πάντα (ή μέχρι να αφαιρεθεί μέσω διαδικασίας) και αν ποτέ το γραφείο κλείσει, το αρχείο αναλαμβάνει άλλος συμβολαιογράφος. Καλό είναι εκτός από ένα απλό cd με τη μουσική, να περνάμε στην διαδικασία και ένα dvd με την πολυκάναλη εγγραφή μαζί με τα αρχεία του προγράμματος (γιατί έχουν time stamp).

– Να πάει σε ένα δικηγόρο και να συντάξει ένα έγγραφο που θα βεβαιώνει, όπως και του συμβολαιογράφου, τα παραπάνω στοιχεία. Το κόστος εξαρτάται από τον δικηγόρο, ενώ υπάρχουν δικηγόροι εξιδεικευμένοι σε νομικά θέματα γύρω από τις τέχνες και τα θεάματα, που μπορούν να παρέχουν αξιόπιστες συμβουλές και εγγυήσεις.

– Να στείλει προς κατοχύρωση το υλικό του στο Αμερικάνικο Γραφείο Κατοχύρωσης (http://www.copyright.gov), που είναι τμήμα της Βιβλιοθήκης. Το γραφείο αυτό δέχεται χιλιάδες αιτήσεις κατοχύρωσης κάθε χρόνο και αποτελεί την πρώτη επιλογή των αμερικανών μουσικών. Δέχεται όμως και αιτήσεις εκτός συνόρων. Η διαδικασία διαρκεί μέχρι και έξι μήνες, λόγω του πλήθους των αιτήσεων, είναι όμως μια κατοχύρωση σίγουρη και αναγνωρισμένη από την παγκόσμια μουσική βιομηχανία. Προσοχή, εάν κάποιος σκοπεύει στο μέλλον να παραχωρήσει τα πνευματικά του δικαιώματα σε κάποιον άλλο δημιουργό ή εταιρεία, δεν είναι πρακτικό να κατοχυρώσει έτσι το έργο του, γιατί θα πρέπει να ενημερωθεί το αρχείο του Γραφείου – πράγμα που μπορεί να καθυστερήσει αρκετά την παραχώρηση.

– Να γίνει μέλος μιας εταιρείας διαχείρισης πνευματικής ιδιοκτησίας. Υπάρχουν δεκάδες τέτοιες και στην Ελλάδα και σε όλο τον πλανήτη και κάποιες δέχονται μέλη ανεξαρτήτως του που κατοικεί ο δημιουργός. Μετά την υπογραφή του συμβολαίου και την παραλαβή αντιγράφων των έργων, η εταιρεία αναλαμβάνει να διαχειριστεί τα έργα αυτά, δίνοντας άδειες χρήσης. Στην ουσία, βάζοντας το υλικό του δημιουργού μέσα στην τεράστια λίστα που έχει κάθε εταιρεία προς πώληση. Επειδή οι εταιρείες πωλούν τις άδειες χρήσης σε ενδιαφερόμενους, εμμέσως κατοχυρώνεται και το έργο του δημιουργού – γιατί αν υπάρχει πρόβλημα η εταιρεία απορρίπτει το έργο από τον κατάλογό της. Πολλοί μουσικοί και παραγωγοί υποστηρίζουν ότι δεν έχουν κερδίσει αυτά που τους αναλογούν, συνεργαζόμενοι με μια τέτοια εταιρεία. Σε κάθε περίπτωση, ο δημιουργός οφείλει να διαβάζει τι πρόκειται να υπογράψει, ούτως ώστε να μην παραχωρήσει γη και ύδωρ, μόνο και μόνο επειδή φοβάται ότι κάποιος κάπου θα του κλέψει μια μελωδία.

Αν κάποιος δημιουργός ή συγκρότημα δεν νιώθει απειλή και δεν θέλει να μπει σε καμία διαδικασία από τις παραπάνω, μπορεί να σκεφτεί σαν μια εναλλακτική στάση να υιοθετήσει για τη μουσική του μια άδεια χρήσης της Creative Commons (http://creativecommons.org). Είναι ο αντίλογος στην επιθετική πολιτική για τα πνευματικά δικαιώματα και εξασφαλίζει στους δημιουργούς και στο κοινό μια σχέση πολύ πιο άμεση και απενοχοποιημένη, σε αντίθεση με τις πρακτικές που ακολουθεί η μουσική βιομηχανία σήμερα.

Σε οποιαδήποτε περίπτωση, την αντιδικία μεταξύ δύο δημιουργών που διεκδικούν το ίδιο έργο καλείται να λύσει το δικαστήριο. Και όπως σε κάθε άλλη δίκη, έχουν και εδώ μεγάλο βάρος οι μάρτυρες και τα στοιχεία και όχι απλώς ο λόγος των αντίδικων. Τι θα πει ο κλέφτης, όταν καλέσεις για μάρτυρες τον ηχολήπτη, το βοηθό του, τον παραγωγό, τον mastering engineer που έχει ακόμα στο αρχείο του τη μουσική σου, πέντε djs που έπαιξαν τα κομμάτια, έξι γνωστούς μουσικούς που άκουσαν τη δουλειά σου, ένα λεωφορείο με κόσμο που κάλεσες στην παρουσίαση του δίσκου σου.

Ο συνήγορος του κλέφτη θα δυσκολευτεί πάντως πιο πολύ από όλα, να πολεμήσει την κατάθεση εκ μέρους του δημιουργού μιας πολυκάναλης ψηφιακής εγγραφής – γιατί όλα τα προγράμματα έχουν time stamp.

Άλλος ένας λόγος να κάνετε από την αρχή backup….

Advertisement

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s