Σκέψεις για την κριτική δίσκων

Γιατί να του στείλει το συγκρότημα το δίσκο; Όχι, δεν αξίζει τον κόπο να μάθεις τη γνώμη κάποιου που δεν θα έκανε καν τον κόπο να αγοράσει το δίσκο μόνος του, με τα δικά του, τα ολοδικά του ευρώ, υποστηρίζοντας έμπρακτα την εναλλακτική σκηνή, που όλοι κόπτονται για αυτήν. Χρόνια τώρα μας παίρνουν τα αυτιά για το κακό που μας βρήκε και τι πρέπει να γίνει και πως πρέπει να παίζουν οι μουσικοί. Αλλά δίσκοι promo, στιβάζονται στη γωνία, πιάνουν σκόνη κάνω από το κάθισμα στο αμάξι. Και αν κατά τύχη βαρεθεί το cd player να παίζει το μηνιαίο sampler cd της πολυεθνικής, απλώνουμε το χέρι και «ανακαλύπτουμε». Και διδάσκουμε μετά και καλά τους αναγνώστες. Τους παίρνουμε από το χεράκι σαν στοργικοί πατεράδες για να τους μάθουμε τον νέο ήχο που κοιμόταν στο πάτωμα του αμαξιού ή μέσα σε κάποια σακκούλα στο πορτ παγκαζ. Βαρύγδουπες ατάκες ατόμων που διαλαλούν στο μικρόκοσμό τους ότι μπαίνουν με πάσο στις συναυλίες χωρίς να πληρώνουν σαν τους κοινούς θνητούς. Που έρχονται στην κονσόλα νομίζοντας ότι θα βρουν σύμμαχο για τα χαιρέκακα σχόλιά τους για το συγκρότημα που «ακόμα βρε δε βαρέθηκαν να κουβαλάνε κιθάρες;». Ναι ρε ανόητε, κομπλεξικέ, ανεπάγγελτε, δε βαρέθηκαν, για να τους βλέπεις πορωμένους στη σκηνή να τα σπάνε, μάλλον δεν είδαν φως και μπήκαν σαν εσένα. Και προχωράει παραπέρα, ο θεός, ο ατέλειωτος, ο μουσικοκριτικός, δέχεται τις χαιρετούρες των του κυκλώματος λες και είναι ο πάπας, ο προφήτης, ο μόνος που βλέπει μέσα σε τρεις χιλιάδες τυφλούς. Ο μόνος που ακούει μέσα σε διακόσιους κουφούς. Μια σχέση εξουσίας ανθρώπου σε άνθρωπο, με όπλο τις λέξεις. Λέξεις όπως ματαιοδοξία, φιλαρέσκεια, εγωισμός.
Το παλιό καλό ρητό, ότι οι μουσικοκριτικοί είναι οι αποτυχημένοι μουσικοί που προσπαθούν να μείνουν στο χώρο ως «γραφιάδες». Αυτό το ρητό θέλει επανάληψη, να καρφωθεί σε πιο πολλά μυαλά, μήπως και σιχαθούν αυτή την αρρωστημένη κατάσταση. Α, αυτός ο δίσκος έχει καλή παραγωγή, α αυτός ο δίσκος έχει μέτρια παραγωγή. Μάθανε οι ανεπάγγελτοι «λίγο-από-όλα» τι σημαίνει παραγωγή. Κανένας τους δεν έχει ιδέα για τι πράγμα μιλάει, κανένας δεν έχει ξημερωθεί σε studio, δεν έχει περάσει ούτε έξω από προβάδικο. Αλλά η παραγωγή παραγωγή. Είναι δυνατά η φωνή, θυμίζει σκυλάδικο. Είναι σιγά η φωνή, α, είναι επιτιδευμένα ατημέλητο. Στομάχια που δεν έμαθαν να τρώνε, ό,τι και να τα ταϊσεις δε χορταίνουνε ποτέ.
Έχει καταντήσει ανέκδοτο μεταξύ ηχοληπτών, παραγωγών και μουσικών, η μανία των μουσικοκριτικών να έχει ένας δίσκος «ένταση». Αυτοί οι θεόκουφοι, παρέα με τους διάφορους βαριεστημένους ντι τζειζ του ραδιοφονου και του πλει λυσστ ανακάλυψαν τη φράση «καλό είναι, αλλά είναι σιγά». Μην τυχόν και έχει ένας δίσκος δυναμικές και αναγκάζονται να σηκώνονται από την καρέκλα. Και πλακώθηκαν μετά όλοι οι ανασφαλείς στο limiter, κι άλλο limiter, κι άλλο limiter, πεντάλεπτα τετράγωνα, μέχρι που φτάσαμε στο σημείο easy listening jazz δίσκος να έχει rms τα -8 και να νιώθουμε αγαλλίαση. Μόλις σιγά σιγά φύγει από την αγορά το cd και πάμε σε formats που δεν θα συγχωρούν το overcompression, θα ανακαλύψουν βέβαια την αμερική ξανά και θα μιλάνε για δίσκους με δυναμικές και μπλα μπλα μπλα.
Και να μην ξεχνιόμαστε, οι μουσικοκριτικοί έχουν θάψει ομαδικά στο παρελθόν τα πιο λαμπρά μυαλά του σήμερα. Και επιμένουν να θάβουν τα μυαλά του αύριο. Η λίστα είναι ατελείωτη και φανταχτερή – πέφτει στα χέρια σου παλιό περιοδικό και τραβάς τα μαλλιά σου με το θάψιμο που ανακαλύπτεις εκ των υστέρων σε βάρος κορυφαίων καλλιτεχνών που σήμερα κανένας δεν τολμάει να πει κακή κουβέντα. Είναι cool να τη λες δημοσίως σε πέντε νεαρά φιλότιμα παιδιά, είναι ζόρι να τη λες δημοσίως στο πιο πετυχημένο ροκ συγκρότημα. Όχι τίποτα άλλο, μη μας σταματήσει και τα promo η μαμά εταρεία. Γιατί είπαμε, λεφτά για δίσκους δίνει μόνο το κοινό.
Στις δέκα καριέρες που κατορθώνουν να αποθαρρύνουν, μια επιβιώνει τελικά με χίλια ζόρια και στερήσεις. Έ, αυτή την άτιμη θα την κεφαλαιοποιήσει όλος ο πλανήτης. Ξυπνάει μέσα στον μουσικοκριτικό η μητρική στοργή, απλώνει τις φτερούγες του και πληκτρολογεί: «όπως είχα γράψει στο…(όνομα περιοδικού)… το…(χρονολογία, τουλάχιστον πέντε χρόνια πριν)…, οι…(όνομα πετυχημένου group) θα πάνε μπροστά». Τι λες ρε μπάρμπα από το Θιβετ, τι ανακάλυψες στα βραχώδη απάτητα όρη που έκανες meditation, υπάρχει λες περίπτωση να πάει μουσικός μπροστά; Φοβερή ανακάλυψη.
Μετά, είναι και το άλλο, που πιέζει ακόμα περισσότερο τη λογική στη γωνία. Οι μουσικοκριτικοί κόπτονται τάχα για την υψηλή αυτή τέχνη που λέγεται μουσική, αλλά είναι φανερή η έλλειψη αρθρογραφίας για τα πραγματικά προβλήματα των μουσικών στην Ελλάδα. Πολλοί από δαύτους δηλώνουν και δημοσιογράφοι – ωραία, που είναι η δημοσιογραφική έρευνα λοιπόν, γιατί δε διαβάζουμε στα μεγάλης κυκλοφορίας έντυπα και μέσα ποιό είναι το μεροκάμματο του μουσικού, τι ζητήματα υπάρχουν σχετικά με τα πνευματικά δικαιώματα, γιατί η λέξη πυρασφάλεια προκαλεί αμηχανία, ποιός διεκδικεί, ποιός ερευνά;
Με την σακκούλα γεμάτη promos είναι εύκολο να κόπτεσαι για την εναλλακτική σκηνή. Δημιουργώντας σιγά σιγά την ψευδαίσθηση μέσα σου ότι πραγματικά προσφέρεις κάτι στους μουσικούς. Ενώ μέσα σου ξέρεις ότι θα τους πρόσφερες κάτι αν αξιοποιούσες τις άκρες σου και τα κονέ σου όχι για πάσα, αλλά για έργα.
Όχι, δε χρειάζονται μουσικοκριτικοί, για τον πολύ απλό λόγο ότι τόσα χρόνια που υπάρχουν τίποτα δεν άλλαξε ουσιαστικά στην ελληνική πραγματικότητα εξαιτίας τους. Διάθεση για σοβαρή ανάλυση της κατάστασης δεν υπάρχει, για όλα φταίνε οι σκυλάδες (που απλά κοιτάνε τη δική τους δουλειά), το κράτος, η πολιτεία, η άτιμη κενονία, οι ξένες δισκογραφικές που δεν υπογράφουν τα παιδιά «μας», ένα σωρό παράγοντες εκτός από εμάς δηλαδή που σφαδάζουμε.
Η αλήθεια είναι ότι τα συγκροτήματα που κατέκτησαν τις καρδιές των ακροατών το κατάφεραν αυτό με το σπαθί τους. Πρόβες, ηχογραφήσεις, περιοδείες, δανεικά, κουβάλημα, στερήσεις επί στερήσεων. Πάει πολύ να το χρεωθεί αυτό ένας που δεν ξέρει καν που γράφεται το ντο στο πεντάγραμμο και μιλάει για «δυναμικές όπως πάντα κιθάρες».
Για να μην αναφερθούμε στις περίφημες κριτικές συναυλιών, που και ο πλέον αρχάριος μουσικός ξέρει τι σημαίνει «συναυλιακός ήχος» στο ελλάντα, αλλά άρθρα στον τύπο που να λένε τα πράγματα έξω από τα δόντια δε βλέπουμε και τό-ο-ο-ο-ο-ο-ο-σο συχνά. Μην τυχόν και παρεξηγηθεί κανένας και μας κρατήσει μούτρα. Μην τυχόν και χαλάσουμε το εναλλακτικούλι προφιλ, το πειραματικοροκεναλλακτικοφιλοτεχνοελεκτροκατι.
Είναι γλυκιά η γεύση της εξουσιάς, πολύ γλυκιά. Τόνοι ζάχαρη. Αλλά με το που παύει να την αναγνωρίζει κανείς, να που σκάει μύτη με αυθάδεια το μαύρο πιπέρι.
Για αλλαγή, για πείραμα, για εξερεύνηση, μη στέλνετε το δίσκο σας για να σας τον κριτικάρουν, στείλτε τον σε μια βιβλιοθήκη, σε ένα απομακρυσμένο σχολείο, σε ένα φαροφύλακα. Μπορεί να εκπλαγείτε ευχάριστα.

Advertisement

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s