Live ηχογράφηση στο studio

Η ζωντανή ηχογράφηση ενός συνόλου μουσικών στο studio είναι μια τακτική που ακολουθείται από τα πρώτα κιόλας βήματα της παγκόσμιας δισκογραφίας. Οι τεχνικοί περιορισμοί ήταν αυτοί που αρχικά οδήγησαν καλλιτέχνες και τεχνικούς στο να καταφύγουν στην ζωντανή καταγραφή του υλικού. Στη συνέχεια όμως, παρόλο που τα όποια τεχνικά κωλύματα ξεπεράστηκαν, η ζωντανή ηχογράφηση παρέμεινε προσφιλής και ακόμα και σήμερα αποτελεί μονόδρομο για χιλιάδες μουσικούς.

Το πιο σημαντικό ώφελος μιας ζωντανής ηχογράφησης είναι το bleed – όταν δηλαδή τα μικρόφωνα εκτός από την πηγή στην οποία είναι αφιερωμένα, καταγράφουν και περιβάλλοντες ήχους με αποτέλεσμα η ηχογράφηση να μην είναι ένα σύνολο από χειρουργικά καθαρά κανάλια αλλά μια ομάδα πηγών που αντικατοπτρίζει το τι συνέβει σε ένα χώρο. Το bleed είναι ένα από τα λίγα πράγματα που δεν θα κυκλοφορήσουν ποτέ σε plugin…

Όταν μια ομάδα μουσικών ηχογραφείται ζωντανά, ο εξοπλισμός και ο χώρος είναι ζητήματα δευτερεύοντα. Το πιο σημαντικό στοιχείο είναι το δέσιμο, η ατμόσφαιρα, η χημεία. Αν το συγκρότημα έχει δουλέψει πολύ το υλικό του, αν το κάθε μέλος ξέρει πολύ καλά τι κάνει και πότε, αν γενικώς κάθε ζευγάρι αυτιά και μάτια είναι συντονισμένο με τα υπόλοιπα, κάτι καλό θα βγει. Ακόμα και αν το μέσο εγγραφής είναι ένα υποτυπώδες κασσετόφωνο.

Αν υποθέσουμε λοιπόν ότι όντως οι μουσικοί τα πάνε καλά μεταξύ τους και γνωρίζουν άψογα το υλικό που θα παίξουν, το επόμενο βήμα είναι να βρίσκονται σε μια ατμόσφαιρα που να εμπνέει δημιουργία. Είναι πολύ πιο σημαντικό να νιώσει ένας μουσικός άνετα, να βολευτεί, χωρίς πίεση από τίποτα. Κανένα τεχνικό ή άλλο πρόβλημα δεν πρέπει να μπαίνει εμπόδιο στον μουσικό. Και καμία διαδικασία ηχογράφησης δεν είναι περισσότερο σημαντική από την ψυχολογία του μουσικού.

Καταρχήν λοιπόν οι μουσικοί εγκλιματίζονται στο χώρο παίζοντας χαλαρά σε εντάσεις πρόβας. Εντάσεις πρόβας σημαίνει τόσο σιγά ώστε να μπορούν να ακούσουν όλοι τα πάντα. Στην μίζερη ευρωπαϊκή-μόνο-στα-χαρτιά χώρα που λέγεται Ελλάδα, ένταση πρόβας θεωρείται το σημείο πόνου, ή αλλιώς «ό,τι έχει και δεν έχει να δώσει ο ενισχυτής». Υπεύθυνοι φυσικά για αυτό είναι οι χιλιάδες ατάλαντοι κουφοί κιθαρίστες που περιφέρονται με καμπίνες 4χ12 σε μια χώρα που καμία μουσική σκηνή δεν διαθέτει πατάρι που να χωράει τέσσερις τέτοιες καμπίνες πλάι πλάι και μετά σε κοιτάνε με το μάτι της αγελάδας όταν τους λες ότι δεν υ-π-ά-ρ-χ-ε-ι περίπτωση να τους αφήσεις να ανεβάσουν τη μαλακία αυτή στη σκηνή γιατί βασικά η ευφυία τους περιορίζεται στο να μπαίνουν στα ξένα forum και να ανακαλύπτουν ότι και ο πιο ξεφτίλας έχει full stack.

Για την ψυχική υγεία αυτού εδώ του άρθρου πάντως υποθέτουμε ότι το συγκρότημα έχει καταφέρει να βρει κιθαρίστα ή κιθαρίστες με IQ άνω του μέσου όρου.

Αφού οι μουσικοί κάνουν πρόβα αρκετά κομμάτια και είναι ευχαριστημένοι με το πως ακούν ο ένας τον άλλο, αρχίζουμε σιγά σιγά να τοποθετούμε τα διάφορα μικρόφωνα που θα χρειαστούμε για την ηχογράφηση.

Κάνουμε στη συνέχεια δοκιμαστικές ηχογραφήσεις. Σε αυτό το σημείο ανακαλύπτουμε τα προβληματικά σημεία στο χώρο που βρίσκονται οι μουσικοί. Τα προβληματικά σημεία αντιμετωπίζονται είτε αλλάζοντας θέση στους μουσικούς, είτε τοποθετώντας gobos, είτε αλλάζοντας θέση σε κάποια μικρόφωνα.

Η χρήση των ακουστικών είναι ένα ζήτημα που πρέπει να μας απασχολήσει πολύ σοβαρά. Φορώντας ακουστικά, ακόμα και τα πιο βολικά, ο μουσικός χάνει ένα μέρος της ζωντανής ατμόσφαιρας. Προσπαθούμε λοιπόν αν γίνεται να μην χρησιμοποιήσουμε ακουστικά και αντί για αυτό να κατακτήσουμε καλές ισσοροπίες μέσα στο χώρο ώστε να ακούνε όλοι τα πάντα.

Όσον αφορά κάθε όργανο ξεχωριστά:

Drums.
Είναι ενδιαφέρον να αντιμετωπίσουμε τη drums σαν ένα ενιαίο όργανο. Τοποθετούμε λοιπόν όσο γίνεται λιγότερα κοντινά μικρόφωνα και αναζητούμε την ιδανική θέση για τα overheads.
Μπροστά από τη drums, από τη μεριά των υπόλοιπων μουσικών, καλό είναι να τοποθετήσουμε gobos, ώστε την απομονώσουμε σε κάποιο σχετικό βαθμό.
Μπορούμε επίσης να δοκιμάσουμε να τοποθετήσουμε την drums σε ένα υπερυψωμένο σταθερό επίπεδο.
Το κούρδισμα παίζει τεράστιο ρόλο στο πως θα ακούγονται και τα υπόλοιπα όργανα στη μείξη.
Ο ηχολήπτης μπορεί να βγάλει ένα καθόλου ευκαταφρόνητο ποσό στο τέλος του session, αν χρεώνει 10 ευρώ στον ντραμμερ κάθε φορά που ξεχνάει να ξεκλειδώσει τη σουρτίνα.

Μπάσσο.
Φυσικά καταφεύγουμε σε ένα καλό DI.
Το close miking είναι η πιο ιδανική προσέγγιση για το ηχείο.
Προτιμούμε combo ενισχυτές αν ο χώρος είναι σχετικά μικρός.
Η θέση του ενισχυτή μπάσσου σε σχέση με την drums είναι κομβικό σημείο, γιατί αυτά τα δύο όργανα είναι η ραχοκοκαλιά μιας σωστής μείξης.

Κιθάρες ηλεκτρικές.
Αν το επιτρέπει ο εξοπλισμός μας, ηχογραφούμε εκτός από τους ενισχυτές και κιθάρα μέσω DI ώστε να κάνουμε reamp αν χρειαστεί κατά τη μείξη.
Όσο γίνεται μικροί ενισχυτές με καλό ήχο, τοποθετημένοι σε κάποιο ύψος από το έδαφος.
Περιμένουμε να πλησιάσει ο κιθαρίστας πολύ κοντά στον ενισχυτή του, πλησιάζουμε και του αποσπούμε την προσοχή με ένα καλό ανέκδοτο, ενώ την ίδια στιγμή κάποιος βοηθός του κολλάει τα παπούτσια στο δάπεδο με gaffa tape.
Τα gobos βοηθάνε, αν οι εντάσεις είναι σε λογικά επίπεδα πρόβας.
Εκτός από το τυπικό close miking, μπορούμε να έχουμε μικρόφωνα και κάπως πιο μακριά, για να καταγράψουμε τη συμπεριφορά του ενισχυτή, του οργάνου και του μουσικού στο χώρο.
Καλό είναι οι διάφοροι ενισχυτές να μην αντικρίζουν ο ένας τον άλλο.

Φωνή.
Βρίσκουμε την ιδανική θέση μέσα από τις δοκιμαστικές ηχογραφήσεις.
Καλό είναι η φωνή να μην περπατάει από δω και από εκεί.
Μια καλή μέθοδος ηχογράφησης είναι να τοποθετήσουμε δύο μικρόφωνα, ένα πολύ κοντινό και ένα σε απόσταση περίπου μισού μέτρου. Αυτό θα βοηθήσει αν στη μείξη χρειαστεί να διορθώσουμε κάτι στη φωνή- θα έχουμε έτοιμο σε ένα track το bleed και το ambience της φωνής.
Τα δυναμικά μικρόφωνα κάνουν θαύματα.
Αν οι υπόλοιποι μουσικοί είναι αρκετά ευγενείς με τις εντάσεις τους, μπορούμε να πειραματιστούμε με κάποιο πυκνωτικό.
Πίσω από την πλάτη του τραγουδιστή καλό είναι να υπάρχει αφρώδης επιφάνεια ώστε να ελαχιστοποιηθούν οι ανακλάσεις προς το μικρόφωνο.

Ακουστικά όργανα.
Τα ακουστικά όργανα είναι στο έλεος της καλοσύνης των μουσικών που έχουν ενισχυτές στο χώρο.
Ξεκινάμε με close miking και αν το επιτρέπουν οι συνθήκες απομακρυνόμαστε λίγο από την πηγή για να καταγράψουμε πιο «γεμάτο» ήχο από το όργανο.
Βολικά και εδώ τα gobos και τα αφρώδη υλικά πίσω από το μουσικό και το όργανο.

Synths και σχετικά όργανα.
Γενικώς καταφεύγουμε σε καλά DI, ενώ ο μουσικός ακούει από κάποιο μόνιτορ όσο γίνεται πιο ήσυχα και καθαρά.
Αν ο ήχος του μουσικού περιλαμβάνει ενισχυτές, ακολουθούμε τα ίδια βήματα που ακολουθήσαμε για τις ηλεκτρικές κιθάρες.
Ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να δώσουμε στα στερεοφωνικά σήματα- ότι δεν χρειάζεται να είναι στερεοφωνικό πρέπει να μένει μονοφωνικό για το καλό του συνόλου.

Κόλπα με τα μικρόφωνα.
Αν θέλουμε να απομονώσουμε κάποιο μικρόφωνο, τοποθετούμε στα πλευρά του αφρώδες υλικό.
Μπορούμε επίσης να επιστρατεύσουμε το diy πνεύμα που κρύβεται μέσα μας:
Κάνουμε μια τρύπα στον πάτο ενός πλαστικού ποτηριού νερού και περνάμε το μικρόφωνο από εκεί, προτού το στερεώσουμε στη βάση του. Το ποτήρι χρησιμεύει έτσι σαν κάλυμμα και θα κρατήσει μακριά σε ικανοποιητικό βαθμό ανεπιθύμητους περιβάλλοντες ήχους. Το κόλπο αυτό μπορεί να γίνει εκτός από πλαστικό ποτήρι και με τα κουτάκια στα οποία σερβίρονται οι τηγανιτές πατάτες στα fast foods.
Δοκιμάζουμε να βάλουμε pop filters στα μικρόφωνα. Μπορεί να προτιμήσουμε τον ήχο έτσι.

Οι μουσικοί πολύ συχνά ξεχνάνε ότι τα μικρόφωνα είναι ανοικτά και βρίζονται μεταξύ τους ή κουτσομπολεύουν. Αυτό μπορεί να φανεί πολύ χρήσιμο αν το συγκρότημα γίνει γνωστό μια μέρα ή μια νύκτα (ανταλλάσουμε την ηχογράφηση με τα πιο εξωτικά μικρόφωνα που έχουμε ονειρευτεί).

Advertisement

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s