Διάγραμμα προετοιμασίας ήχου για συναυλία

Advertisement

Μερικές συμβουλές για την περιοδεία

Έρχεται το καλοκαίρι, πολλά συγκροτήματα και μουσικοί ετοιμάζουν μικρές ή μεγάλες περιοδείες. Μερικές πρακτικές συμβουλές για να κυλήσει όσο γίνεται πιο απρόσκοπτα αυτή η εμπειρία που λέγεται περιοδεία…

-Κάνουμε μια λίστα με όλο τον εξοπλισμό που θα πάρουμε μαζί μας και σημειώνουμε τους αριθμούς σειράς και τα μοντέλα, για ώρα ανάγκης.
-Βεβαιωνόμαστε ότι όλα δουλεύουν/παίζουν μια χαρά.
-Αφήνουμε τα gig bags στο σπίτι και βάζουμε τα πάντα σε flight cases.
-Βάζουμε σε μια τσάντα επιπλέον μπαγκέτες, χορδές, πένες, καλώδια, gaffa tape.
-Σιγουρευόμαστε ότι έχουμε τουλάχιστον ένα κλειδί για το drums set, τουλάχιστον ένα κουρδιστήρι, τουλάχιστον ένα φακό.
-Φτιάχνουμε ένα μικρό φαρμακείο με τα απαραίτητα.
-Αγοράζουμε ένα καλό χάρτη.
-Τσεκάρουμε τις συνδέσεις των κινητών και τις μπαταρίες τους.
-Φροντίζουμε να έχουμε τα απαραίτητα μαζί μας και δεν ελπίζουμε ποτέ ότι θα τα βρούμε εκεί που θα φτάσουμε.
-Βάζουμε καλά στο μυαλό μας ότι η περιοδεία δεν είναι τουρισμός και χαβαλέ εκδρομούλα, είναι επαγγελματικό ταξίδι. Κάποιοι θα πληρώσουν για να ακούσουν.
-Κλείνουμε εισητήρια όσο γίνεται πιο νωρίς, όχι την τελευταία στιγμή.
-Κανονίζουμε τη διαμονή μας, διαλέγοντας όχι το μέρος που μας ελκύει τουριστικά αλλά αυτό που βολεύει την μετακίνησή μας από/προς τον τόπο της συναυλίας.
-Αν θα χρησιμοποιήσουμε όχημα και όχι τα μέσα μεταφοράς, χρειαζόμαστε κάποιον που θα ξεκουράζεται όταν παίζουμε και θα είναι έτοιμος για οδήγησει μετά.
-Αν δεν υπάρχει τέτοιος άνθρωπος διαθέσιμος, κάποιος από το συγκρότημα πρέπει να μείνει ξεμέθυστος, νηφάλιος και με σώας τας φρένας μέχρι τον επόμενο προορισμό.
-Ο οδηγός χρειάζεται καλή παρέα, ειδικά τη νύχτα. Εκτός κι αν είναι επαγγελματίας οδηγός.
-Δεν κολλάμε πουθενά διαφημιστικά αυτοκόλλητα από μηχανήματα, γιατί τραβάνε την προσοχή του επίδοξου κλέφτη σαν μαγνήτης.
-Δεν αφήνουμε από τα μάτια μας τον εξοπλισμό και κάποιος μένει πάντα να προσέχει. Δεν υπάρχει ασφαλές σημείο, υπάρχει μόνο το σημείο που στέκεται ο άνθρωπός μας.
-Δεν εμπιστευόμαστε κάποιον που συναντάμε για πρώτη φορά και μας λέει όλο χαρά «εδώ δεν κλέβουν αμάξια ρε παιδιά». Εκτός και αν είμαστε σε βραχονησίδα.
-Δεν αφήνουμε στον ήλιο τα όργανα. Τα όργανα δεν είναι μπιφτέκια. Οι θήκες δεν είναι θερμός.
-Σεβόμαστε τον κώδικα οδικής κυκλοφορίας και αφήνουμε το προσπέρασμα στη διπλή συνεχόμενη γραμμή της εθνικής για τους ελληναράδες.
-Παρκάρουμε όσο γίνεται πιο κοντά στον τόπο της συναυλίας για να μην κουβαλάμε σαν σκλάβοι, αλλά ταυτόχρονα δε ρισκάρουμε να μας πάρει το όχημα κανένας γερανός.
-Είμαστε ευγενικοί, αποφεύγοντας συμπεριφορά πενταήμερης.
-Δεν υποδυόμαστε τους ροκ σταρς που μόλις έφτασαν με το jet τους από το Μαλιμπού.
-Δεν κάνουμε επίδειξη γνώσεων στους μουσικούς, τεχνικούς και ηχολήπτες που συναντάμε. Και αυτοί μπορούν να βρουν σπασμένο το Nuendo άμα θέλουν.
-Δεν αφήνουμε τα ποτά μας όπου γουστάρουμε, αν δεν θέλουμε να το πιεί κάποιος ηχολήπτης ή κάποια κονσόλα.
-Είμαστε στην ώρα μας για στήσιμο, line check και sound check.
-Ξεκινάμε στην ώρα μας το live.
-Τελειώνουμε στην ώρα μας το set μας.
-Αδειάζουμε διακριτικά και μεθοδικά τη σκηνή φροντίζοντας να μην κάνουμε ζημιά σε ξένα πράγματα.
-Ο εξοπλισμός μπαίνει και βγαίνει από τον συναυλιακό χώρο χέρι με χέρι και ο καθένας φροντίζει τα πράγματά του αλλά και των υπόλοιπων.
-Πρώτα μαζεύουμε τα μηχανήματα και μετά αναζητούμε ταίρι για να διαιωνίσουμε το ματαιόδοξο είδος μας.
-Μοιράζουμε αρμοδιότητες. Κάποιος φροντίζει το φαγητό, κάποιος τα ξενοδοχεία και τα λοιπά.
-Μοιράζουμε τα χρήματα όταν επιστρέφουμε από την περιοδεία, όχι κατά τη διάρκεια.
-Δεν δίνουμε όλα μας τα χρήματα σε ένα άνθρωπο.
-Έχουμε μαζί μας κάρτες ανάληψης και πιστωτικές από δυο τουλάχιστον διαφορετικές τράπεζες.
-Διαβατήρια, ταυτότητες και ταξιδιωτικά έγγραφα, ανάλογα με την περίσταση.
-Τρώμε υγιεινά, καθαρά, ελαφριά φαγητά που χορταίνουν αλλά δεν βαραίνουν το στομάχι. Αποφεύγουμε τα λιπαρά και το fast food.
-Πίνουμε για/με την παρέα, δεν πίνουμε για να γίνουμε χάλια και να μην μπορούμε να πάρουμε τα πόδια μας το πρωί.
-Σεβόμαστε τον τόπο και το χώρο διαμονής μας, όπως ακριβώς θα κάναμε στο σπίτι μας.
-Ο νόμος του Μέρφι ισχύει και εφαρμόζεται ακόμα και για τους μεγαλύτερους και πολλά βαρύ μάγκες αυτού του πλανήτη. Ειδικά για τους Έλληνες.

Tech Rider

Το tech rider είναι μια λεπτομερής καταγραφή των τεχνικών και άλλων μέσων που χρειάζεται ένα συγκρότημα ή ένας μουσικός για να παίξει ζωντανά. Είναι ένα απαραίτητο στοιχείο για τις συναυλίες, γιατί με αυτό μπορούν όλοι οι συμμετέχοντες (τεχνικοί, διοργανωτές, stage managers κ.τ.λ.) να γνωρίζουν ανά πάσα στιγμή ποιές ανάγκες πρέπει να καλύψουν και με ποιό ακριβώς τρόπο.

Το πρώτο πράγμα που πρέπει να κάνει ένα συγκρότημα είναι να σχεδιάσει μια κάτοψη της σκηνής, πάνω στην οποία θα τοποθετήσει τις θέσεις των μουσικών, των οργάνων, των ενισχυτών και όλων των παρελκόμενων. Πρέπει να είναι σαφές που στέκεται κάθε μουσικός, τι εξοπλισμό έχει κοντά του, που βρίσκεται ο/οι ενισχυτές, που είναι απαραίτητη η παρουσία μικροφώνων κ.τ.λ. Μεγάλη προσοχή πρέπει να δωθεί στις αναλογίες του σχεδιαγράμματος, για να είναι σαφείς οι αναγκαίες διαστάσεις.

Το δεύτερο βήμα είναι η δημιουργία μιας λίστας στην οποία καταγράφονται οι τεχνικές λεπτομέρειες:

1.Πόσα κανάλια χρειάζονται.
2.Πόσα μικρόφωνα, για τι χρήση, ποιά μικρόφωνα.
3.Πόσα DI, για τι χρήση, ποιά DI.
4.Τι άλλο θα έχουν μαζί τους οι μουσικοί και τι άλλο πρέπει να έχει η διοργάνωση.
5.Πόσα minitors και που (αν χρησιμοποιείται σύστημα in ear, ποιό σύστημα, πόσα κανάλια κ.τ.λ.)
6.Ποιές είναι οι ανάγκες όσον αφορά την τροφοδοσία και την παροχή ρεύματος.
7.Ποιά είναι τα αναγκαία παρελκόμενα για τη σκηνή (τραπέζια, καρέκλες κ.τ.λ.) και ποιές είναι οι μέγιστες και ελάχιστες διαστάσεις τους.

Καλύπτεται έτσι πλήρως και το πως θα στηθούν οι μουσικοί στη σκηνή και πως θα φτάσει ο ήχος τους στο κοινό. Αποφεύγονται επίσης τα λάθη της τελευταίας στιγμής, αφού ξέρουν όλοι από πριν τι χρειάζεται και φροντίζουν για αυτό, και οι δικαιολογίες όπως «μα δεν ξέραμε», «μα που να φανταστούμε», «μα έτσι παίζουν όλοι».

Το tech rider δεν είναι μια καταγραφή επιθυμιών. Είναι μια καταγραφή αναγκών. Δεν βάζουμε στο tech rider παράλογες τεχνικές απαιτήσεις – δηλαδή, αν στο συγκρότημα υπάρχει μόνο μια φωνή, δε ζητάμε πέντε μικρόφωνα φωνής. Κι αν δεν έχουμε δει ποτέ από κοντά προενισχυτή Avalon, δε ζητάμε σώνει και καλά Avalon. Το μόνο που καταφέρνουμε βάζοντας παράλογες προδιαγραφές στο rider είναι να εκνευρίσουμε τον ηχολήπτη και την παραγωγή.

Όσο πιο απρόσκοπτα κυλάει το στήσιμο μιας συναυλίας, τόσο το καλύτερο για τους μουσικούς, το κοινό και τους διοργανωτές.

Από την άλλη, η παραγωγή οφείλει να σεβαστεί στο ακέραιο το tech rider. Πρέπει δηλαδή να έχει φροντίσει να προμηθευτεί για παράδειγμα τους συγκεκριμένους ενισχυτές κιθάρας που επιθυμεί το συγκρότημα (και όχι κάποιους άλλους που ο κολλητός του μαγαζάτορα θεωρεί καλύτερους).

Το tech rider παραδίδεται από τους καλλιτέχνες στο διοργανωτή έγκαιρα, όταν γίνεται η συμφωνία για την διεξαγωγή της συναυλίας, όχι όταν εμφανίζεται το συγκρότημα στο χώρο για soundcheck. Έτσι δεν υπάρχει καμία δικαιολογία, οι τεχνικές προδιαγραφές πρέπει να τηρηθούν.

Δεν ξεχνάμε να συμπεριλάβουμε στο rider κάποια στοιχεία επικοινωνίας (τηλέφωνο, e-mail), ώστε να μπορούν να γίνουν οι απαραίτητες συννενοήσεις και να μην βρεθεί καμία από τις δυο μεριές προ δυσάρεστων εκπλήξεων.

Γιατί ένα συγκρότημα ακούγεται «δεμένο»;

Όταν πηγαίνουμε σε μια συναυλία και διαπιστώνουμε πως το συγκρότημα που βρίσκεται στη σκηνή έχει «δεμένο» ήχο – μια δεδομένη αίσθηση συνάφειας και αλληλουχίας μεταξύ των οργάνων , τότε σίγουρα έχουμε να κάνουμε με ένα συγκρότημα που έχει δουλέψει πολύ εκτός σκηνής.

Το πρώτο και πιο σημαντικό είναι οι σταθερές προγραμματισμένες πρόβες που δεν ακυρώνονται παρά μόνο για πολύ σοβαρούς λόγους. Με αυτό τον τρόπο υπάρχει διαρκής εγρήγορση και τα μέλη ξέρουν το υλικό απέξω και ανακατωτά. Είναι πολύ σύνηθες το φαινόμενο στην Ελλάδα ένα συγκρότημα να κάνει πρόβα σποραδικά, χωρίς σταθερό πρόγραμμα και με διάφορες αναβολές. Πολλά συγκροτήματα μάλιστα κάνουν πρόβα μόνο όταν πλησιάζει κάποια συναυλία ή ηχογράφηση.

Δεν είναι αρκετό όμως να γίνονται σταθερά πρόβες: πρέπει να γίνονται και δημιουργικά. Μια πρόβα είναι καλή όταν στο τέλος της έχουν γίνει με επιτυχία αυτά που ήταν στόχος στην αρχή. Όταν επίσης κανενός τα αυτιά δε βουίζουν. Όταν όλοι νιώθουν ότι έγινε μια μικρή ή μεγάλη κατάκτηση για άλλη μια φορά.

Υπάρχουν δυο βασικοί άξονες στον προγραμματισμό των προβών ενός συγκροτήματος: Ο ένας, όταν σε κάθε πρόβα η μπάντα περνάει από όλο το παρόν υλικό της με μια δεδομένη σειρά. Ο άλλος άξονας, όταν κάθε πρόβα αφιερώνεται στην επίλυση ενός συγκεκριμένου προβλήματος ή στην κατάκτηση ενός συγκεκριμένου στόχου.

Και στις δυο περιπτώσεις το πρώτο πράγμα που χρειάζεται να γίνει είναι να συμφωνηθεί μια σταθερή και απαραβίαστη ένταση σε ενισχυτές και όργανα. Συνήθεις ύποπτοι είναι οι κιθαρίστες, που στην Ελλάδα κατεβάζουν άνετα κόμμα στις βουλευτικές εκλογές, αλλά παρόλα αυτά ελάχιστοι παραδέχονται δημόσια ότι ξεπέρασαν την ανεκτή ένταση, ταλαιπωρώντας τους υπόλοιπους με περιττά db.

Όσο πιο χαμηλά παίζουν οι ενισχυτές στην πρόβα, τόσο πιο καθαρά ακούει ο ένας τον άλλο. Καθαρή ακρόαση σημαίνει ξεκούραστη ακρόαση για περισσότερη ώρα – μια σταθερή στάθμη για παράδειγμα πάνω από τα 90db σημαίνει ότι κάτι δεν πάει καλά, κάποιος πείραξε την έντασή του. Εξάλλου, με χαμηλές εντάσεις στην πρόβα, το συγκρότημα δεν εθίζεται στο θόρυβο και έτσι έχει πολύ πιο καθαρό ήχο.

Αμέσως μόλις χαμηλώσουν οι ενισχυτές (και σημειωθούν σε ένα τετράδιο οι ρυθμίσεις), καθαρίζουν τα φωνητικά και έτσι μπορούν όλοι να ακολουθήσουν ενεργά τη δομή των κομματιών και όχι καταφεύγοντας στη νοηματική γλώσσα ή στον παπαγαλισμό της σύνθεσης (κουπλε-ρεφραιν-γεφυρα). Όταν οι μουσικοί ακούνε τα φωνητικά μπορούν στα αλήθεια να συνομιλήσουν μουσικά μαζί τους. Μπορούν να τα υποστηρίξουν με διάφορους τρόπους, αφού βγήκε από τη μέση ο αστάθμητος παράγοντας «ένταση».

Εξίσου σημαντικό ζήτημα είναι το κούρδισμα των οργάνων. Όλων των οργάνων, με πρώτα πρώτα τα τύμπανα. Αν τα τύμπανα δεν έχουν ένα κούρδισμα της προκοπής, όλα ακούγονται λάθος, γιατί γεμίζει το δωμάτιο με αρμονικές που πάνε κόντρα στα άλλα όργανα. Όσο περισσότερο συνηθίζει ένας ντραμμερ να κουρδίζει το σετ του, τόσο καλύτερα ανταποκρίνεται στις απαιτήσεις ενός ζωντανού στησίματος.

Ένα κλειδάκι για τα τύμπανα και ένα τουλάχιστον κουρδιστήρι για τα υπόλοιπα όργανα πρέπει να είναι πάντα διαθέσιμα.

Μετά τις εντάσεις και το κούρδισμα, σειρά έχει η οπτική επαφή των μελών. Το setup σε κύκλο είναι το πιο διαδεδομένο και το πιο άμεσο επικοινωνιακά. Όλοι βλέπουν ο ένας τον άλλο ανά πάσα στιγμή και έτσι υπάρχει η αίσθηση ότι κινείται το πράγμα ομαδικά και όχι ατομικά. Καλό είναι οι θέσεις να μην είναι δεδομένες αλλά να αλλάζουν τακτικά, ώστε να μην κουρδίζουν τα αυτιά του κάθε μουσικού σε σχέση με το σημείο στο οποίο στέκεται κάθε φορά.

Οι μεγάλες κατακτήσεις γίνονται αποφασιστικά, από ανθρώπους που σκέφτονται θετικά και προσδοκούν στα αλήθεια κάτι καλύτερο. Όχι από τεμπέληδες που πιστεύουν ότι για όλα τους τα προβλήματα φταίει κάποιος άλλος σκοτεινός αντίπαλος που τους κρατάει στην αφάνεια.

«Δεμένος» ήχος λοιπόν ίσον ατελείωτες ώρες δημιουργικής πρόβας.

Μακριά από μουσικούς που ακυρώνουν την πρόβα για να πάνε για καφέ ή για ψώνια ή για να δουν μπάλα. ostamble();